11 Mayıs 2021

Hedef engelli vatandaşlara yüzde 100 erişilebilir bir hayat sağlamak

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı son 19 yılda engelliler için gerçekleştirilen demokratik atılımları anlattı

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı resmi internet sitesi,Engelliler Haftası’nda özellikle son 19 yılda engelli vatandaşlar için hayata geçirilen faaliyetleri ve yaşanan gelişmeleri bildirdiği açıklamayı yayımladı. Bakanlık, engellilerin toplum içinde daha fazla var olabilmeleri, üretken bir birey olarak topluma katkı sağlayabilmeleri için eğitimden sağlığa, istihdamdan erişilebilirliğe kadar birçok alanda önemli destek mekanizmalarını hayata geçirdiğini bildirdi.

İstihdam

Son 19 yılda önemli ilerlemelerin kaydedildiği alanlardan biri de engelli bireyler için en önemli destek düzeneklerinden olan istihdam alanı oldu. Bakanlığın verilerine göre 2002'de memur olarak istihdam edilen engelli kişilerin sayısı 5 bin 777 iken, Nisan 2021 itibarıyla bu sayı 60 bin 432'ye yükseldi.

Engelli vatandaşlar içerisinde istihdama katılmada en fazla zorluk çeken zihinsel ve ruhsal engelli bireyleri de korumalı iş yerleriyle destekleyen Bakanlık, korumalı iş yerlerini oluşturan işverenlere ücret desteği, çeşitli vergi indirimleri ve muafiyetler sağlıyor. Ayrıca işverenler buralarda çalıştırılan her bir engelli birey için 914,41 lira ücret desteği alıyor.

Dünyada ilk kez Türkiye'de 2012'de hayata geçirilen Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (E-KPSS) engellilerin istihdamda fırsat eşitliğini sağlamaları açısından dönüm noktası oldu. Bu merkezi sınavda, işaretleyici, okuyucu, ek süre, tek başına sınava girme ve erişilebilir salonlar gibi özel uygulamalar kullanılarak engelli bireylerin engellilik ve eğitim durumlarına uygun sorulara yer veriliyor. Sınav maliyetinin büyük bir bölümünü Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının karşıladığı E-KPSS için Bakanlık ÖSYM'ye 2020'de toplam 8 milyon 916 bin 500 lira sınav ücreti aktardı.

Sağlık

Bakanlık, Mart 2020'den itibaren Covid-19 salgını nedeniyle tüm kuruluşlarda ziyaret kısıtlaması, düzenli ateş takibi, düzenli dezenfeksiyon gibi birçok önlemi uygulamaya aldı. Tüm kuruluşlara salgınla mücadeleye yönelik rehberler hazırlayarak gönderen Bakanlık, kuruluşlarında engelli vatandaşların Covid-19'a karşı iki doz aşılamalarını da tamamladı.

Engelli bireylerin sosyalleşmesine imkan sağlayan umut evlerinin sayısı 153’e,  buralardan yararlananların sayısı 880’ çıkarken; 931 engellinin yararlandığı gündüzlü bakım merkezlerinin sayısı da 127’ye yükseldi. Ayrıca sayıları 104'e ulaşan resmi yatılı bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde 8 bin 240 engelliye hizmet sunuluyor, 292 özel engelli bakım merkezinde de 28 bini aşkın engelli vatandaş kalıyor.

Yeni doğan döneminden itibaren erken tanı ve müdahaleyle beceri ve yeti kayıplarının en aza indirilmesi ve birçok engellilik nedeninin ortadan kaldırılması amacıyla Bakanlık, "Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Programı"nı başlattı. Programla, Türkiye'de; bebek ve çocukların gelişimleri açısından riskler tespit ediliyor, gelişimler takip ediliyor ve aileler de sürece dahil ediliyor.

Sosyal yaşam

Bakanlık, sosyal hayatta kullanılan tüm yapıların engelli ve yaşlı vatandaşlar için erişilebilir olmasını hedefleyerek bu alandaki standartları belirliyor ve valiliklerle iş birliğinde Türkiye genelinde erişilebilirlik çalışmalarını yürütüyor. Bu çalışmalar sonucunda, belirlenen kriterlere sahip binalara erişilebilirlik belgesi veriliyor. Bakanlığın verilerine göre, bugüne kadar toplam 1581 erişilebilirlik belgesi düzenlendi. 2020 Erişilebilirlik Yılı çalışmaları kapsamında bu alandaki çalışmalarını yoğunlaştıran Bakanlık, son mevzuat ve standartları esas alan, yazılı ve görsel içeriğe sahip, Erişilebilirlik Kılavuzu'nu yayımladı.

617 bin kişi Bakanlık tarafından yüzde 40 ve üzerinde engel oranı bulunan vatandaşların yaşamını kolaylaştırmak amacıyla ödenen engelli aylıklarıyla desteklenirken; engelli yakını aylığı alan vatandaşların sayısının 96 bine, evde bakım yardımlarından yararlananların sayısının 536 bine yükseldiği kaydedildi.

Erişilebilirlik alanında belediyelere, kamu kurumlarına ve talep eden diğer kurumlara eğitimler veren Bakanlık, engellilerin çeşitli hizmetlere erişimlerinde haklardan ve indirimlerden yararlanmalarını kolaylaştırmak amacıyla kimlik kartı da düzenledi. Bu kimlik kartları sayesinde engelli vatandaşlar, belediye ve özel halk otobüsleri, deniz ulaşım araçları ve TCDD bünyesindeki trenlerden ücretsiz yararlanıyor, tüm iç ve dış hatlar uçuşlarında engellilere bu kartla yüzde 20 indirim sağlanıyor.  Bu kartla müze ve tören yerlerine, milli parklar, tabiatı koruma alanları ve tabiat parklarına ücretsiz girilebiliyor, ayrıca devlet tiyatroları temsilleri de engellilere ücretsiz olarak sergileniyor. Bakanlık tarafından bugüne kadar 1 milyon 158 bin 657 kişiye Engelli Kimlik Kartı verildi.

Engelli bireylere ayrıca araç alımında ÖTV ve MTV indirimi, konutları için emlak vergisi muafiyeti, kronik hastalığı nedeniyle cihaza bağımlı şekilde hayatını sürdürmek durumunda olduğunda, elektrik fatura bedeli ve kesintisiz güç kaynağı desteğinde de bulunuluyor.